Proportionaliteit en maatwerk bij Social Return

< Terug naar blogs

3 minuten leestijd

Social Return goed ontwerpen: waarom proportionaliteit en maatwerk het verschil maken

In mijn vorige blog stond de vraag centraal waar je Social Return een plek geeft in de aanbesteding. Die keuze is bepalend voor de uitvoerbaarheid. Maar minstens zo belangrijk is de vraag hoe je Social Return vervolgens ontwerpt. In de praktijk zie ik dat veel frictie niet ontstaat doordat Social Return wordt toegepast, maar doordat het onvoldoende is afgestemd op de opdracht en de markt.

Social Return vraagt om maatwerk. Maar dat woord wordt vaak te gemakkelijk gebruikt. Het klinkt sympathiek, maar blijft in aanbestedingen regelmatig hangen op papier. Tegelijkertijd zie ik ook het tegenovergestelde: standaardpercentages en vaste formats die worden toegepast zonder goed te kijken naar wat de opdracht daadwerkelijk mogelijk maakt. Juist in dat spanningsveld ontstaan problemen.

Proportionaliteit is geen juridische formaliteit

Proportionaliteit wordt in aanbestedingen vaak benaderd als een juridisch vereiste waar je iets mee moet. In de praktijk is het veel meer dan dat. Het is een inhoudelijke ontwerpvraag. De aard van de opdracht, de looptijd, de arbeidscomponent en de mate van beïnvloedbaarheid bepalen samen wat een realistische Social Return-opgave is.

Bij arbeidsintensieve opdrachten ligt het voor de hand om Social Return te koppelen aan inzet op het project zelf. Bij kapitaalintensieve of specialistische opdrachten ligt dat veel lastiger. Toch zie ik nog regelmatig dat in beide gevallen dezelfde verplichting wordt opgelegd. Op papier klopt het, maar in de uitvoering ontstaat direct spanning. Opdrachtnemers gaan zoeken naar alternatieve invullingen, terwijl opdrachtgevers zich afvragen waarom de realisatie achterblijft.

Een voorbeeld dat dit goed illustreert: de aanbesteding van warme drankenvoorziening. In een situatie waarbij wordt gekozen voor full-operating, inclusief monteurs, schoonmaak en het bijvullen van koffieautomaten, is Social Return goed toepasbaar. De werkzaamheden zijn structureel, arbeidsintensief en lenen zich bij uitstek voor de inzet van mensen vanuit de Social Return-doelgroep.

Interessant wordt het wanneer diezelfde gemeente bij een volgende aanbesteding besluit de automaten zelf schoon te maken en bij te vullen. De opdracht verandert daarmee wezenlijk van karakter: de arbeidscomponent verschuift grotendeels naar de organisatie zelf. Toch zie ik in de praktijk dat de Social Return-verplichting vervolgens ongewijzigd blijft. De ruimte om Social Return in te vullen wordt daarmee ineens beperkt tot de inzet van een monteur en enkele ondersteunende werkzaamheden rondom de opdracht.

Formeel is de verplichting niet gewijzigd, maar inhoudelijk is de uitvoerbaarheid sterk afgenomen. Dit soort situaties laat zien dat proportionaliteit en maatwerk geen abstracte begrippen zijn, maar direct samenhangen met keuzes in de scope van de opdracht.

Maatwerk vraagt om keuzes, niet om open eindjes

Maatwerk wordt vaak vertaald naar flexibiliteit voor de opdrachtnemer. In theorie klinkt dat logisch, maar in de praktijk leidt te veel openheid juist tot onduidelijkheid. Als alles kan, is vooraf niet helder wat wordt verwacht en achteraf niet goed toetsbaar wat is geleverd.

Goed maatwerk betekent niet dat je alles loslaat, maar dat je gerichte keuzeruimte biedt. Je bepaalt vooraf welke vormen van invulling passen bij de opdracht en welke niet. Daarmee stuur je op kwaliteit zonder de uitvoering dicht te timmeren. Dat vraagt meer denkwerk aan de voorkant, maar levert rust op tijdens de uitvoering.

Dit werkt het beste wanneer Social Return niet als los beleidsblok wordt benaderd, maar als integraal onderdeel van de opdracht. Dan wordt het gesprek inhoudelijk in plaats van administratief.

Ontwerpkeuzes werken door tot in de contractfase

Wat in de aanbesteding wordt vastgelegd, werkt onvermijdelijk door in de contractfase. Als Social Return vaag is geformuleerd, wordt monitoring lastig. Als de verplichting niet past bij de opdracht, wordt handhaving ingewikkeld. En als er vooraf geen duidelijke verwachtingen zijn uitgesproken, ontstaan discussies over interpretatie.

Soms komt dit al aan het licht bij de vragenrondes, waarbij geïnteresseerde partijen om verduidelijking vragen over de Social Return-verplichting. Maar helaas vaak pas na gunning, tijdens de uitvoering.

Juist nu Social Return steeds vaker wordt gemonitord tijdens de uitvoering, worden ontwerpfouten zichtbaarder. Contractmanagement kan alleen sturen op wat vooraf helder is afgesproken. Dat betekent dat de kwaliteit van het aanbestedingsontwerp bepalend is voor de kwaliteit van de uitvoering.

De rol van de aanbestedende dienst verandert

Wat ik zie, is dat Social Return vraagt om een andere rol van de aanbestedende dienst. Minder sturen op standaardformats en meer op inhoudelijke samenhang. Minder denken in verplichtingen en meer in realistische sociale impact. Dat vraagt om samenwerking tussen inkoop, beleid en uitvoering, maar ook om het lef om niet alles gelijk te willen trekken.

Niet elke opdracht is geschikt voor dezelfde Social Return-inzet. Dat erkennen is geen zwaktebod, maar een voorwaarde voor effectiviteit. Door bewuster te ontwerpen, voorkom je dat Social Return een verplicht nummer wordt dat vooral energie kost.

Social Return werkt alleen als het serieus wordt genomen in het ontwerp van de aanbesteding. Proportionaliteit en maatwerk zijn daarbij geen abstracte begrippen, maar concrete ontwerpinstrumenten. Door vooraf scherp te kiezen wat past bij de opdracht en wat niet, vergroot je de kans dat Social Return ook in de praktijk bijdraagt aan maatschappelijke waarde.

Hulp nodig bij het ontwerpen van proportionele Social Return in jouw aanbesteding?

SROI Specialist helpt opdrachtgevers bij het maken van bewuste ontwerpkeuzes, zodat Social Return uitvoerbaar blijft en aansluit bij de realiteit van de opdracht. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


Social Return in de leidraad: wanneer is het een eis, wanneer een criterium en wanneer een contractvoorwaarde?

< Terug naar blogs

5 minuten leestijd

Social Return is geen nieuw instrument meer binnen aanbestedingen. Wat in de praktijk opvalt, is niet zozeer dát het wordt toegepast, maar hóé. Waar Social Return eerder vaak bleef steken in een korte passage of een inspanningsverplichting, wordt het nu steeds explicieter uitgewerkt, contractueel vastgelegd en onderdeel van regulier contractmanagement. Dat heeft gevolgen voor opdrachtgevers én opdrachtnemers.

De plek waar Social Return wordt opgenomen, als eis, als gunningscriterium of als contractvoorwaarde, bepaalt in hoge mate of het in de praktijk gaat werken of juist tot discussies en frustratie leidt. In deze blog neem ik je mee in de verschillende opties en werk ik ze voor je uit.

Wat wordt bedoeld met Social Return?

Social Return draait om het maken van concrete afspraken met opdrachtnemers om maatschappelijke waarde te realiseren via publieke opdrachten. In de meeste gevallen gaat het om arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, maar ook scholing, werkervaring, begeleiding en sociaal inkopen maken hier onderdeel van uit.

Belangrijk daarbij: Social Return is geen losstaand beleidsdoel, maar een instrument dat onderdeel vormt van het totale aanbestedingsontwerp. De effectiviteit hangt niet alleen af van goede bedoelingen, maar vooral van heldere keuzes en duidelijke verwachtingen aan de voorkant.

De drie plekken van Social Return in een aanbesteding

In aanbestedingen zijn er grofweg drie plekken waar Social Return kan worden opgenomen. Elke plek heeft een eigen functie en effect. Door deze plekken bewust te kiezen, en soms zelfs te combineren, kan een aanbestedende dienst sturen op zowel haalbaarheid als impact. Het gaat daarbij niet om goed of fout, maar om wat past bij de opdracht, de markt en de uitvoeringspraktijk.

Social Return als eis

Wanneer Social Return wordt opgenomen als eis, betekent dit dat elke inschrijver minimaal aan dezelfde verplichting moet voldoen. Vaak wordt dit vormgegeven als een percentage van de opdrachtwaarde of loonsom. Deze benadering biedt duidelijkheid: de lat ligt vast en iedereen weet waar hij aan toe is.

In de praktijk werkt deze vorm goed bij repeterende opdrachten of raamovereenkomsten, mits er voldoende ruimte is voor maatwerk in de invulling. Zonder die ruimte ontstaat het risico dat de eis op papier wordt nageleefd, maar in de praktijk moeilijk uitvoerbaar blijkt.

Social Return als gunningscriterium

Wanneer Social Return wordt ingezet als gunningscriterium, wordt het onderdeel van de kwaliteitsbeoordeling. Inschrijvers krijgen de ruimte om te laten zien hoe zij sociale impact realiseren, hoe realistisch hun aanpak is en hoe zij deze borgen.

Deze vorm stimuleert creativiteit en onderscheidend vermogen, maar vraagt ook om een helder beoordelingskader. Zonder duidelijke criteria bestaat het risico dat plannen ambitieus klinken, maar moeilijk toetsbaar blijken in de uitvoering. En juist dat is het punt waar het in de praktijk vaak misgaat: plannen die bij gunning een hoge score haalden, blijken bij de uitvoering niet hard te maken.

Social Return als contractvoorwaarde

Door Social Return expliciet op te nemen in het contract verschuift de focus van belofte naar prestatie. Afspraken worden vastgelegd over de invulling, de monitoring en de consequenties bij niet-naleving, veelal in de vorm van een boeteclausule.

Deze aanpak vraagt meer van het contractmanagement, maar biedt ook meer zekerheid. Social Return wordt daarmee onderdeel van de reguliere sturing en evaluatie van de opdracht, in plaats van een eenmalige verplichting bij gunning.

Social Return is minder vrijblijvend geworden

Een belangrijk keerpunt in de afgelopen jaren is dat Social Return niet alleen beleidsmatig is verankerd, maar steeds meer wordt ingericht op monitoring tijdens de uitvoering, veelal ondersteund met platforms zoals WIZZR. Bij passende opdrachten wordt Social Return contractueel vastgelegd en gevolgd als onderdeel van regulier contractmanagement. Naleving is geen vrijblijvende afspraak meer, maar een verantwoordelijkheid die gedurende de looptijd van het contract zichtbaar moet worden gemaakt.

Die ontwikkeling is niet het gevolg van één nieuw wettelijk voorschrift, maar van een bewuste beleidskeuze. Door Social Return structureel als contractvoorwaarde op te nemen en te monitoren, verschuift de focus automatisch van intentie naar realisatie. Voor opdrachtnemers betekent dit dat een goed plan van aanpak niet voldoende is: het gaat erom dat afspraken ook daadwerkelijk worden waargemaakt.

In de praktijk leidt dit tot andere gesprekken. Niet alleen bij de gunning, maar juist tijdens de uitvoering. Social Return komt vaker terug in voortgangsoverleggen en maakt deel uit van de reguliere sturing. Dat maakt het instrument serieuzer, maar vraagt ook om realisme bij het formuleren van eisen en ambities.

Bewust kiezen voorkomt problemen

Veel problemen rondom Social Return ontstaan niet in de uitvoering zelf, maar al bij het ontwerp van de aanbesteding. Onduidelijkheid over verwachtingen, verantwoordelijkheden en consequenties leidt tot discussies na gunning. Door vooraf bewust te kiezen voor de juiste plek, of een doordachte combinatie, kan een aanbestedende dienst deze problemen grotendeels voorkomen.

Juist omdat Social Return minder vrijblijvend is geworden, wordt de keuze voor de plek in de aanbesteding belangrijker:

De inrichting aan de voorkant bepaalt daarmee direct de uitvoerbaarheid aan de achterkant. Dat vraagt om samenwerking tussen inkoop, beleid en uitvoering, maar ook om het lef om niet alles gelijk te willen trekken.

Social Return is geen bijlage, maar een integraal onderdeel van professioneel opdrachtgeverschap. Of je kiest voor een eis, een gunningscriterium of een contractvoorwaarde: elke keuze heeft gevolgen voor de uitvoerbaarheid en impact. Door hier bewust en doordacht mee om te gaan, wordt Social Return geen verplicht nummer, maar een effectief instrument om maatschappelijke waarde te creëren via aanbestedingen.

Hulp nodig bij het ontwerpen van Social Return in jouw aanbesteding?

SROI Specialist ondersteunt opdrachtgevers bij het maken van de juiste keuzes aan de voorkant, zodat Social Return uitvoerbaar blijft en discussies achteraf worden voorkomen. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


Waarom Social Return steeds belangrijker wordt in aanbestedingen

< Terug naar blogs

4 minuten leestijd

De afgelopen jaren zien we een duidelijke verschuiving: waar Social Return vroeger een vrijblijvende paragraaf was, is het nu steeds vaker een structureel onderdeel van de aanbestedingspraktijk. Maar waarom eigenlijk? Waarom krijgt Social Return zo'n prominente plek in bestekken, beoordelingscriteria en contractvoorwaarden? En klopt het beeld dat dit onderwerp aan belang wint? Het antwoord is volmondig: ja.

In deze blog verkennen we de achterliggende redenen en laten we zien waarom Social Return inmiddels niet meer weg te denken is uit de praktijk van publieke inkoop.

Maatschappelijke urgentie: publiek geld, publieke waarde

Publieke organisaties staan onder toenemende druk om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid waar te maken. Overheden hebben immers niet alleen een economische rol, maar ook een sociale opdracht. Denk aan het bevorderen van gelijke kansen, het bestrijden van armoede en uitsluiting, en het aan het werk helpen van mensen die door allerlei omstandigheden buiten het reguliere arbeidsproces vallen.

Social Return is bij uitstek een instrument waarmee overheden hun inkoopkracht inzetten om bij te dragen aan die maatschappelijke doelen. Het principe is eenvoudig: als je als bedrijf zaken wilt doen met de overheid, lever je niet alleen een product of dienst, maar draag je ook bij aan de samenleving. Bijvoorbeeld door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op te leiden, stageplekken aan te bieden of werkervaringstrajecten op te zetten.

Zeker in tijden van personeelstekorten, groeiende sociale ongelijkheid en toenemende druk op de participatiesystemen wordt deze maatschappelijke opdracht urgenter. Volgens het CBS waren er in het eerste kwartaal van 2024 nog altijd meer dan 800.000 mensen zonder betaald werk, waarvan een aanzienlijk deel tot de doelgroep van Social Return behoort. Tegelijkertijd publiceerde het UWV in juni 2024 dat het aantal moeilijk vervulbare vacatures ondanks de afkoelende economie nog steeds historisch hoog blijft, met tekorten in sectoren zoals techniek, zorg en logistiek.

Social Return biedt daarmee niet alleen een moreel kompas, maar ook een praktisch handelingsperspectief. Het maakt van inkoop een hefboom om maatschappelijke waarde te creëren; concreet, uitvoerbaar en urgent.

Juridische en beleidsmatige verankering: van wens naar verplichting

Wat ooit begon als een politieke wens is inmiddels stevig verankerd in beleidskaders, wet- en regelgeving. Zowel op nationaal als Europees niveau wordt het sociaal inzetten van inkoopinstrumenten expliciet ondersteund.

In veel aanbestedingen zijn Social Return verplichtingen inmiddels contractueel verankerd en gekoppeld aan boetes of verrekening bij niet-naleving. Dat betekent: afdwingbaarheid is geen theorie meer, het is praktijk.

Bestuurlijke druk en behoefte aan meetbaarheid

Rekenkamers, raden en toezichthouders stellen steeds nadrukkelijker de vraag: wat levert deze opdracht op voor de maatschappij? Die vraag leidt tot scherpere formuleringen in bestekken:

Ruim 6 op de 10 gemeenten actief op Social Return resultaten, en 43% handhaaft bij uitblijvende prestaties. In Woo-documenten van juni 2024 bevestigt de Rijksoverheid dat een netwerkorganisatie SROI verantwoordelijk wordt voor rapportage, monitoring en uitvoering, inclusief beoordeling van plannen van aanpak van leveranciers.

Cultuuromslag bij opdrachtgevers en opdrachtnemers

De houding ten opzichte van Social Return is veranderd. Bedrijven zien het steeds vaker als strategische kans in plaats van hinderlijke verplichting. Het verhoogt hun kans op gunning, draagt bij aan hun MVO-profiel en bevordert innovatie binnen HR.

Ook aanbestedende diensten tonen een omslag: ze formuleren duidelijker kaders, investeren in contractmanagement en spreken opdrachtnemers actiever aan. Deze wederkerigheid versterkt het vertrouwen én de effectiviteit van de verplichting.

Daarnaast ontstaan er netwerken en ecosystemen van partners (van re-integratiebedrijven tot sociale ondernemingen) waarmee de uitvoering beter landt in de praktijk.

Beleid voor inclusief opdrachtgeverschap

Social Return past binnen het bredere streven naar inclusief aanbesteden. Overheden willen bijdragen aan een arbeidsmarkt waarin iedereen mee kan doen, ongeacht geslacht, afkomst of beperking. Dat past bij de maatschappelijke opdracht én bij Europese verdragsverplichtingen.

In 2023 gaf 67% van de publieke inkopers aan actief sociale impact via inkoop te willen realiseren (Monitor Sociaal Ondernemen). Social Return is daarvoor een bewezen, toepasbaar instrument dat publieke waarde helpt operationaliseren.

Verschuiving naar resultaatverplichting en sancties

Waar Social Return jarenlang gold als inspanningsverplichting, groeit de inzet op resultaatverplichting. Het Rijk wil de uitvoering professionaliseren, onder meer door beoordeling van plannen en monitoring van prestaties. Dit resulteert in een strakkere uitvoering en hogere naleving. Boetebepalingen zijn in opmars, zo zien we ook terug in aanbestedingsdocumenten.

Arbeidsmarktkrapte als extra drijfveer

De UWV-rapporten ‘Regio in Beeld 2024’ en ‘Spanningsindicator Arbeidsmarkt’ tonen dat de krapte afneemt, maar structurele tekorten blijven. Juist daar biedt Social Return kansen: het benut arbeidspotentieel dat anders ongebruikt blijft. Zo wordt Social Return een middel om arbeidstekorten te verlichten én inclusie te bevorderen.

Toenemende transparantie en publieke druk

Met de groeiende vraag naar transparantie over publieke uitgaven neemt ook de druk toe om te laten zien wat een aanbesteding heeft opgeleverd voor de maatschappij. Social Return is meetbaar en controleerbaar en daardoor aantrekkelijk voor politiek, bedrijven en burger. Het vormt het bewijs dat (publieke) inkoop publieke waarde oplevert.

Structureel en strategisch verankerd

Social Return is geen hype en geen vrijblijvende bijzaak. Het is een vast onderdeel van professioneel opdrachtgeverschap, juridisch afdwingbaar, maatschappelijk urgent en bestuurlijk gewenst. Het helpt publieke organisaties om de waarde van hun inkoop zichtbaar te maken; voor de samenleving, voor de arbeidsmarkt, en voor het vertrouwen in de overheid.


Werk je als inschrijver aan een aanbesteding met een Social Return verplichting? Dan is het zaak om dit onderwerp serieus te nemen. SROI Specialist helpt je graag met analyse, een realistisch uitvoerbaar plan en verantwoorde onderbouwing. Neem contact op.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


Van inspanningsverplichting naar resultaatverplichting

de nieuwe realiteit van Social Return

< Terug naar blogs

2 minuten leestijd

In de beginjaren van Social Return was het vaak genoeg om als opdrachtnemer aan te tonen dat je "je best had gedaan" om de verplichting na te komen. Het ging om een inspanningsverplichting: als je kon laten zien dat je actief had geprobeerd iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt te plaatsen, dan was je als opdrachtnemer in de regel veilig. Ook kwam het vaak voor dat Social Return wel in de aanbestedingsdocumenten was opgenomen, maar dat er door de opdrachtgever tijdens de looptijd van de overeenkomst ook niet gevraagd werd om het nakomen van de verplichting.

Maar dat is de afgelopen jaren veranderd. Steeds vaker formuleren aanbestedende diensten een resultaatverplichting, en daar horen ook boetebepalingen en handhaving bij. In deze blog lees je wat dat betekent voor opdrachtnemers én aanbestedende diensten (opdrachtgevers).

Waarom wordt Social Return steeds belangrijker?

Steeds vaker zien we dat Social Return een vaste plek krijgt in aanbestedingen. Dat is geen toeval, maar het gevolg van een duidelijke maatschappelijke ontwikkeling. Overheden gebruiken hun inkoopkracht om meer te doen dan alleen diensten en producten inkopen. Ze willen publieke waarde creëren, en Social Return is daar een concreet instrument voor. Denk aan het bieden van kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of het stimuleren van inclusiviteit op de werkvloer.

Social Return past bovendien binnen bredere nationale en Europese ambities. Vanuit het Europese recht is sprake van een sociale markteconomie, waarin volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang expliciet worden nagestreefd. Dat geeft publieke organisaties de legitimiteit en zelfs de verplichting om sociaal beleid, zoals Social Return, serieus te verankeren in hun opdrachten.

Ook maatschappelijke verwachtingen veranderen. Publiek geld moet aantoonbaar bijdragen aan maatschappelijke doelen. Dat leidt tot concretere eisen, meer monitoring, en dus ook strengere handhaving.

Van vrijblijvendheid naar concrete doelstelling

De ontwikkeling van Social Return is een beweging van vrijblijvendheid naar resultaatgerichtheid. Waar eerst vooral werd gestuurd op intentie, sturen steeds meer overheden nu op uitkomsten (op resultaat). Dit betekent:

Deze verschuiving zorgt ervoor dat Social Return meer impact krijgt. Het brengt echter ook verantwoordelijkheden met zich mee.

"Ze handhaven toch niet, ..." is een riskante aanname

In de praktijk kom je nog vaak de gedachte tegen: "Ze schrijven wel een boeteclausule op, maar in de praktijk handhaven ze toch niet." Die gedachte is niet alleen achterhaald, maar ook juridisch riskant.

Aanbestedende diensten hebben volgens het gelijkheids- en transparantiebeginsel de verplichting om contractuele voorwaarden te handhaven, zeker als deze bij inschrijving en gunning leidend zijn geweest.

Wanneer een boetebeding onderdeel is van de overeenkomst, moet een aanbestedende dienst optreden als een opdrachtnemer de verplichtingen niet nakomt. Doet zij dat niet, dan handelt zij in strijd met het gelijkheidsbeginsel ten opzichte van andere opdrachtnemers en mogelijk zelfs in strijd met haar eigen interne controle. Ook na gunning schrappen van de verplichting, of deze verlagen van 5% naar 2% mag niet zomaar.

Wat betekent dit voor opdrachtnemers?

En voor aanbestedende diensten?

Afsluitend

De tijd van vrijblijvende sociale paragraafjes is voorbij. Social Return ontwikkelt zich steeds verder tot een contractueel afdwingbare verplichting. En terecht: alleen zo kunnen we zorgen dat maatschappelijke doelstellingen, zoals arbeidsparticipatie, geen papieren tijgers blijven, maar werkelijkheid worden.

Wil je weten hoe je als opdrachtnemer verantwoord kunt omgaan met Social Return binnen aanbestedingen? Social Return Specialist helpt je met concrete plannen, realistische invulling en houdbare onderbouwing.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


Succesvolle toepassing van Social Return in aanbestedingen

< Terug naar blogs

4 minuten leestijd

In aanbestedingsprocessen krijgt Social Return een steeds prominentere factor. Echter, de praktische uitvoering en formulering van deze verplichting blijven vaak achter bij de intenties/doelstellingen. Dit kan leiden tot onduidelijkheden en onuitvoerbare eisen, met als gevolg dat zowel aanbestedende diensten als inschrijvers niet optimaal profiteren van de mogelijkheden die Social Return biedt. Daarom is het cruciaal dat we naar een meer op maat gemaakte aanpak evolueren, die niet alleen rekening houdt met de invulling van Social Return, maar ook met de formulering en de samenhang met de specifieke opdracht.

Te vaak zien we dat de toepassing van Social Return niet goed aansluit bij het gevraagde werkpakket in aanbestedingen. Dit kan resulteren in een gebrek aan begrip of betrokkenheid bij potentiële inschrijvers, vooral als ze onvoldoende kennis hebben van de materie. Deze mismatch kan leiden tot onuitvoerbare verplichtingen na de gunning van een project, waarbij de verantwoordelijkheid vaak ten onrechte volledig bij de opdrachtnemer wordt gelegd.

Daarom is het tijd voor een nieuwe aanpak. Een aanpak waarin niet alleen de invulling van Social Return als maatwerk wordt beschouwd, maar ook de formulering ervan. Dit vereist een nauwkeurige afstemming op de specifieke behoeften van zowel de opdrachtgever als de doelgroep van Social Return. Maatwerk is niet echt maatwerk is als de invulling binnen de opdracht nauwelijks mogelijk is.

Een typisch voorbeeld is het stellen van CV-eisen die niet overeenkomen met de kwaliteiten van mensen uit de Social Return doelgroep. Of het vragen om een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG), terwijl tegelijkertijd ex-gedetineerden worden voorgesteld als mogelijke invulling van Social Return, die vaak geen VOG kunnen verkrijgen. Deze schijnbare flexibiliteit in de kaders is dus in feite niet bestaand.

Het is daarom essentieel voor zowel Social Return coördinatoren als inkopers om niet alleen te kijken naar de invulmogelijkheden van de Social Return verplichting, maar ook naar de haalbaarheid en relevantie ervan in relatie tot de specifieke opdracht. Dit vraagt om een proactieve houding, waarbij men vanaf de publicatie van de aanbesteding de Social Return verplichting grondig bekijkt en afstemt op de uitvoerbaarheid binnen de eigen organisatie.

Een effectieve Social Return aanpak vereist een gedegen begrip van zowel de behoeften van de opdracht als de mogelijkheden en beperkingen van de doelgroep. Dit kan alleen als maatwerk in zowel de formulering als de invulling van Social Return centraal staat. Dan maken we met Social Return daadwerkelijke maximale sociale impact. En zetten we stappen vooruit op de weg naar duurzame en inclusieve aanbestedingen.

Om de toepassing van Social Return in aanbestedingen effectiever en passender te maken, zijn hier 5 belangrijke tips:

SROI Specialist helpt bij de toepassing en invulling van Social Return. Heeft u vragen of wilt u eens van gedachten wisselen? Wij denken graag met u mee.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


Zo maak jij werk van Social Return!

< Terug naar blogs

3 minuten leestijd

Met jouw bedrijf een positieve Sociale Impact maken. Dat is precies waar Social Return om draait. In deze blog ontdek je wat Social Return is, hoe het werkt en welke voordelen het kan bieden voor zowel jouw bedrijf als de gemeenschap.

Social Return: Investeren in mens en maatschappij

Als ondernemer is het streven naar winstgevendheid vanzelfsprekend. Maar wat als ik je vertel dat er een manier is om nog meer te bereiken? Social Return biedt bedrijven de mogelijkheid om niet alleen economische waarde te creëren, maar ook sociaal-maatschappelijke impact te genereren. Het houdt in dat bedrijven bij aanbestedingen en projecten verplicht worden om een bepaald percentage van de opdracht te besteden aan het creëren van werkgelegenheid voor kwetsbare groepen in de samenleving. Dit kunnen bijvoorbeeld mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn, jongeren zonder diploma of langdurig werklozen.

Voordelen voor jouw organisatie

Oke, Social Return is een verplichting vanuit een aanbesteding. Maar Social Return biedt ook zeker verschillende voordelen voor jouw organisatie. Ik zie Social Return dan ook als een ambitie voor bedrijven en wel omdat het verschillende voordelen biedt. Ja, het draagt natuurlijk bij aan een positieve reputatie en merkimago én je kunt aantonen dat je de aangegane verplichtingen vanuit aanbestedingen waarmaakt… maar belangrijker is dat je op deze manier als bedrijf actief bijdraagt aan het verbeteren van de samenleving. Je wordt gezien als een sociaal verantwoorde organisatie, wat potentiële klanten en partners kan aantrekken. Bovendien kan het toepassen van Social Return leiden tot een hogere medewerkerstevredenheid en klanttevredenheid. Immers bewezen is dat teams met een grotere mate van diversiteit beter presteren. Ook geven steeds meer klanten de voorkeur aan bedrijven die Sociale Impact maken en zijn bereid om met hen samen te werken.

Social Return draagt bij aan een divers en inclusief personeelsbestand. Door kansen te bieden aan kwetsbare groepen, creëer je een inclusieve werkomgeving en vergroot je de diversiteit binnen je team. Dit kan leiden tot meer creativiteit, innovatie en een betere besluitvorming. Om nog maar niet te spreken van Social Return als een van de oplossingen voor schaarste op de arbeidsmarkt … er staat nog zoveel kennis en kunde aan de zijlijn …

Voordelen voor de samenleving

Naast de voordelen voor jouw bedrijf, heeft Social Return ook een positieve impact op de samenleving. Het creëert kansen voor mensen die anders moeilijk aan werk zouden komen. Door deze mensen in dienst te nemen, geef je hen de mogelijkheid om hun vaardigheden te ontwikkelen, werkervaring op te doen en financieel onafhankelijk te worden. Dit heeft niet alleen een directe impact op hun leven, maar ook op hun families en de bredere gemeenschap.

Bovendien draagt Social Return bij aan het verminderen van sociale ongelijkheid. Het helpt de kloof te overbruggen tussen kansrijke en kansarme groepen in de samenleving. Door middel van opleidingen, trainingen en begeleiding krijgen kwetsbare groepen de mogelijkheid om zichzelf te ontwikkelen en een betere toekomst op te bouwen.

Hoe kun je beginnen?

Ben je geïnspireerd geraakt om Social Return toe te passen in jouw organisatie? Hier zijn een paar praktische tips om te beginnen:

Ik merk dat ondernemers Social Return nog vaak een moeilijk en complex onderwerp vinden. Daarom helpt SROI Specialist jou om snel meer kennis van Social Return te krijgen en dit toe te passen in jouw organisatie. Zo maak je snel de stap van Social Return verplichting naar een Social Return ambitie, draag je bij aan Social Impact en benut je de voordelen van Social Return.

Dus waar wacht je nog op? Begin vandaag nog, maak werk van Social Return.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


Gastcollege Social Return en Sociale Impact

< Terug naar blogs

1 minuut leestijd

📢 Aandacht alle onderwijsinstellingen! 🎓

Bent u op zoek naar een boeiend en informatief gastcollege over Social Return en Sociale Impact?

Wij bieden een boeiende gastles over de belangrijke onderwerpen Social Return (SROI) en Sociale Impact. 🌱💼

Waarom voor ons kiezen?

✅ Onze experts hebben uitgebreide kennis en ervaring op het gebied van Social Return en Social Impact.

✅ We zullen echte voorbeelden en casestudy's behandelen om een praktisch begrip van de concepten te bieden.

✅ Onze interactieve sessie moedigt levendige discussies en kritisch denken onder uw studenten aan.

📚 Behandelde onderwerpen zijn onder andere:

Of uw opleiding zich richt op bedrijfskunde, economie, sociale wetenschappen of een gerelateerd vakgebied, onze gastles kan worden afgestemd op uw curriculum en interesses.

📆 verbreedt de horizon van uw studenten en voorzie hen van kennis om een betekenisvolle verandering in de wereld te kunnen maken.

Laten we samen de volgende generatie inspireren om een meer sociaal verantwoorde en duurzame toekomst te creëren! 🌍💙

Voor het boeken van een gastcollege of meer informatie, kunt u vrijblijvend contact met ons opnemen via info@SROISpecialist.nl.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286.

#SocialeImpact #SocialReturn #Onderwijs #Gastcollege #Duurzaamheid #MVO #SocialeVerantwoordelijkheid #Empowerment #Verandermakers


Niet invullen van Social Return van invloed op volgende gunningen

< Terug naar blogs

1 minuut leestijd

De evolutie van de Social Return verplichting: van inspanningsverplichting naar resultaatverplichting

Social Return (SROI) verplichtingen worden steeds prominenter in aanbestedingen. Waar het eerder voldoende was om te laten zien dat u uw best deed, is het nu een resultaatverplichting geworden, vaak vergezeld van boeteclausules. Dit betekent dat aantoonbare resultaten vereist zijn, anders riskeert u boetes en negatieve gevolgen voor toekomstige aanbestedingen. Het nakomen van SROI-verplichtingen is dus niet alleen een wettelijke eis, maar ook essentieel voor uw geloofwaardigheid. Nu als opdrachtnemer, maar ook voor volgende inschrijvingen op aanbestedingen.

Waarom boetes rond Social Return verplichtingen zelden besproken worden

Hoewel u misschien zelden hoort over boetes voor het niet naleven van Social Return verplichtingen, zijn ze zeker aanwezig. Bedrijven zijn vaak terughoudend om toe te geven dat ze de verplichting niet hebben nageleefd, vooral wanneer dit betrekking heeft op het niet helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Toch handhaven overheidsinstanties steeds strenger. Boetes komen vaak tot uiting als het verplicht overmaken van het boetebedrag aan een sociaal initiatief van de gemeente. Heeft u al een herinnering ontvangen over uw Social Return verplichting? Wacht niet, onderneem direct actie en voorkom zo hoge kosten.

Het belang van geloofwaardigheid en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)

Maar, zelfs als er geen boeteclausule is opgenomen, is het nakomen van Social Return verplichtingen belangrijk. Niet alleen vanwege de achterliggende belangrijke sociale gedachte, maar ook voor uw geloofwaardigheid. Maatschappelijke thema's zoals MVO, arbeidsmarktparticipatie en circulariteit zijn steeds vaker onderdeel van aanbestedingen, al dan niet verpakt in grotere thema's als SDG's, CSRD of Sociale Impact.

Als u in een eerdere opdracht niet voldeed aan uw Social Return verplichting, kan dit uw geloofwaardigheid en kansen op toekomstige opdrachten negatief beïnvloeden, zelfs zonder dat dit expliciet wordt benoemd in de beoordeling. Staat u bij het beoordelingsteam bekend als een organisatie die de gemaakte afspraken, zoals een Social Return verplichting, niet nakomt, dan hoef ik u niet te vertellen dat zoiets - al dan niet onbewust - zal meewegen in een beoordeling.

Vermijd risico's en maak vandaag nog werk van Social Return

Om boetes te voorkomen en uw reputatie te beschermen, is het essentieel om direct actie te ondernemen. Maak de omvang van uw Social Return verplichtingen inzichtelijk, stel een concreet plan op en rapporteer aan de betreffende overheidsinstanties. Social Return is niet iets om te negeren; het kan uw toekomstige succes beïnvloeden. Ziet u door de bomen het bos niet meer of heeft u geen idee welke invulmogelijkheden er allemaal zijn? Of heeft u gewoon hulp nodig bij het naleven van uw Social Return verplichtingen? Neem vandaag nog contact met ons op voor deskundig advies en ondersteuning.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


SDG10 Ongelijkheid verminderen

< Terug naar blogs

1 minuut leestijd

Ik richt me in enkele blogs specifiek op de vertaling van de SDG’s (de duurzaamheidsdoelstellingen zoals opgesteld door de Verenigde Naties) naar de toepassing van Social Return in Nederland. Daarbij ga ik in op de manier waarop bedrijven met Social Return een bijdrage kunnen leveren aan de SDG’s.

In deze blog ga ik in op de relatie tussen SDG10 ‘Ongelijkheid verminderen’, ofwel hoe draag je met Social Return bij aan SDG10?

Het verminderen van ongelijkheid is een fundamenteel streven en SDG10, 'Ongelijkheid verminderen', is een belangrijke pijler van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Social Return is een krachtig initiatief dat bedrijven aanmoedigt om sociale impact te creëren en te realiseren bij hun projecten en uitvoering van overheidsopdrachten.

Social Return en inclusieve werkgelegenheid

Social Return biedt bedrijven de kans om inclusieve werkgelegenheid te stimuleren en kwetsbare groepen te ondersteunen op weg naar de arbeidsmarkt. Door kansen te bieden aan langdurig werklozen, jongeren zonder diploma, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of mensen met een (arbeids)beperking, kunnen bedrijven bijdragen aan het verminderen van ongelijkheid en het vergroten van economische kansen.

Social Return en sociale initiatieven

Social Return nodigt bedrijven uit om te investeren in (lokale) sociale initiatieven of hieraan deel te nemen. Door bijvoorbeeld Sociaal Inkopen kunnen bedrijven een positieve impact hebben op de samenleving en bijdragen aan het verwezenlijken van SDG10.

Social Return en bedrijfsreputatie

Het omarmen van Social Return versterkt niet alleen de reputatie van bedrijven, maar bouwt ook betrokken en gemotiveerde teams op. Medewerkers voelen zich trots om bij te dragen aan een hoger doel en zijn geïnspireerd door een inclusieve en rechtvaardige werkomgeving. Men geeft de voorkeur om te werken bij een organisatie die ergens voor staat. Waarbij men zich kan vinden in de waarden van het bedrijf.

Het grotere belang van SDG10 en Social Return

SDG10 en Social Return gaan verder dan bedrijfsbelangen. Het draait om het bieden van hoop en perspectief aan mensen die vaak worden buitengesloten. Het is een kans om obstakels te overwinnen en gelijke kansen te creëren voor iedereen, ongeacht hun achtergrond of omstandigheden.

Een krachtige beweging naar actie en verandering

Het omarmen van SDG10 en Social Return creëert een krachtige beweging die verder gaat dan woorden alleen. Het gaat om actie, om verandering, om het maken van een verschil. Durf vandaag nog de eerste stap te zetten. Maak werk van Social Return en draag bij aan het verminderen van ongelijkheid!


SDG10 en Social Return vormen een krachtige combinatie om ongelijkheid te verminderen en een rechtvaardige, inclusieve samenleving te bevorderen. Door Social Return te omarmen, kunnen bedrijven niet alleen hun reputatie versterken en gemotiveerde teams opbouwen, maar ook een positieve maatschappelijke verandering teweegbrengen. Het gaat om het creëren van kansen voor degenen die het het hardst nodig hebben en het realiseren van een samenleving waarin iedereen gelijke krijgt om te bloeien.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286


SROI-paniek: Hoe u SROI-paniekaanvallen en last-minute noodgrepen kunt voorkomen

< Terug naar blogs

2 minuten leestijd

Hoewel het woord 'SROI-paniek' of 'Social Return paniek' nog niet is opgenomen in de Dikke Van Dale, zullen veel ondernemers de ervaring herkennen. Het is die schrik die je 's nachts wakker maakt, met de vraag: hebben we wel aan al onze Social Return verplichtingen voldaan?

Wat is Social Return en waarom is het belangrijk?

In veel aanbestedingen is tegenwoordig een Social Return (SROI)-verplichting opgenomen. Dit is een positieve ontwikkeling, omdat het bedrijven aanspoort om meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te betrekken. Deze verplichting is niet vrijblijvend – het niet voldoen eraan kan leiden tot boetes die hoger zijn dan de waarde van de verplichting zelf.

Gelukkig zijn er ondernemers die hun Social Return verplichtingen goed bijhouden en ervoor zorgen dat ze gedurende het hele jaar voldoende inspanningen leveren. Voor hen is het naleven van deze verplichtingen geen enkel probleem.

Wat te doen bij Social Return paniek?

Maar wat als u niet tot deze groep behoort en niet goed heeft gemonitord wat de resultaten van uw SROI-inspanningen zijn? Dan kunt u te maken krijgen met Social Return paniek.

De paniekreactie

U wordt midden in de nacht wakker en ligt wakker tot u de volgende morgen uw HR- of salarisafdeling kunt bellen. "Op hoeveel zitten we en is dat genoeg?" vraagt u angstig. Afhankelijk van het antwoord slaakt u een zucht van verlichting of neemt de paniek toe.

Last-minute oplossingen

Als u in paniek bent, wat kunt u dan nog last minute doen? Met veel haast kunt u wellicht nog mensen op de loonlijst krijgen, maar zij zullen misschien maar een maand voor u kunnen werken. Ook bij Social Return paniek kunt u bij SROI Specialist terecht. Wij kijken met u mee naar alle invulmogelijkheden en activiteiten die u mogelijk over het hoofd hebt gezien. Haalt u het totaal te verantwoorden bedrag niet? Dan kijken we naar passende oplossingen die wij u vanuit ons jarenlange opgebouwde netwerk kunnen bieden.

Voorkomen is beter...

Maar, liefst zou u zo'n situatie willen voorkomen. Wacht daarom niet en ga vandaag nog aan de slag met uw Social Return verplichtingen. Maak er werk van. Uiteraard denken we vanuit SROI Specialist graag met u mee en ondersteunen u waar u dat wenst.

U kunt ons ook bellen op 06-19526286