Hoe geef ik invulling aan Social Return?
Als je een opdracht gunt krijgt met een Social Return verplichting, begint de echte opgave: hoe geef je er in de praktijk invulling aan? Niet op papier, maar in de uitvoering van je opdracht. Dit artikel helpt je op weg.
Personele invulling: de kern van Social Return
Social Return is in de basis bedoeld om extra werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Niet het herplaatsen van bestaand personeel, maar het bieden van een extra kans aan iemand die die kans anders niet zou krijgen.
De meest directe manier om dat te doen is personele invulling op de opdracht: iemand uit de Social Return doelgroep inzetten bij de uitvoering van het werk waarvoor jij bent ingeschakeld. Denk aan een medewerker in de bouw, logistiek, schoonmaak, groenvoorziening of beveiliging, afhankelijk van jouw sector.
Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Want de vraag is niet alleen óf je iemand kunt inzetten, maar wie, in welke functie, en of die persoon de benodigde kwalificaties heeft of kan ontwikkelen.
Begin tijdens de inschrijving, niet erna
Een veelgemaakte fout is dat opdrachtnemers pas na gunning gaan nadenken over de invulling. Dan loop je direct achter. De slimme aanpak is om al tijdens de inschrijving een analyse te maken:
- Welke werkzaamheden zijn nodig om deze opdracht uit te voeren?
- Welke kwalificaties horen daarbij?
- Zijn die beschikbaar bij mensen uit de Social Return doelgroep?
- Zo niet: is er een traject mogelijk om dat te ontwikkelen?
Die analyse bepaalt of personele invulling haalbaar is, en zo ja, hoe je dat organiseert. Heb je die analyse niet gemaakt vóór gunning, dan kom je er al snel achter dat de ruimte kleiner is dan je dacht.
Andere invullingsvormen
Directe personele inzet is niet altijd mogelijk. Denk aan leveringen, specialistisch werk of kortlopende projecten. Dan zijn er alternatieven:
Arbeidsontwikkeling: Je zet iemand in die nog niet volledig inzetbaar is, maar dat via begeleiding of een leerwerktraject kan worden. Denk aan her-, om- of bijscholing, of interne coaching.
Sociaal inkopen: Je koopt producten of diensten in bij een erkende sociale onderneming, een SW-bedrijf of een PSO-gecertificeerde leverancier. Denk aan catering, drukwerk, schoonmaak of groenonderhoud. Dit telt in veel gevallen mee als alternatieve invulling.
MVO-activiteiten: Gastlessen, mentorschap, donaties in natura of vrijwillige inzet bij sociale projecten. Altijd vooraf afstemmen met de opdrachtgever.
Verlegging Je legt (een deel van) de verplichting neer bij een onderaannemer of leverancier. Jij blijft eindverantwoordelijk, maar de uitvoering ligt bij een andere partij. Lees meer over verleggen van de SROI-verplichting.
Twee praktische knelpunten die je moet kennen
1. De meetelduur loopt af
Een kandidaat uit de Social Return doelgroep telt niet onbeperkt mee. Zodra iemand zijn WW-uitkering heeft verloren of niet meer in het doelgroepenregister staat, vervalt de Social Return waarde van die plaatsing. Bij grote verplichtingen en langlopende opdrachten betekent dit dat je regelmatig nieuwe kandidaten moet aantrekken om aan de verplichting te blijven voldoen. Dat vraagt om een actieve aanpak, niet een eenmalige.
2. De opdrachtduur is kort
Bij opdrachten van een half jaar tot een jaar is het lastig om iemand langdurig in dienst te houden. Je wilt niet dat de kandidaat na afloop van de opdracht weer op straat staat. Dat vraagt om vooruitdenken: hoe zorg je dat de kandidaat ook na de opdracht perspectief heeft, binnen je organisatie of elders?
Stem vroeg af met de opdrachtgever
Social Return werkt het best als je het ziet als een gezamenlijke opgave met de opdrachtgever, niet als een contractuele last die je zo efficiënt mogelijk moet afvinken.
Dat begint met vroeg contact opnemen. Veel opdrachtnemers vergeten dit: na gunning is er vaak een termijn waarbinnen je contact moet opnemen met de projectleider Social Return of het coördinatiepunt. Die termijn is er niet voor niets. Wie te laat is, loopt achter en heeft minder ruimte voor maatwerk.
In dat gesprek kun je ook dingen bespreekbaar maken die de invulling realistischer maken, zoals:
- Flexibeler kijken naar functie-eisen voor de Social Return kandidaat
- Het leggen van contacten met werkconsulenten van UWV of gemeente
- Ruimte voor alternatieve invulling als directe personele inzet niet haalbaar is
De opdrachtgever wil dat de verplichting wordt gehaald. Jij ook. Vanuit dat gedeelde belang is er meer mogelijk dan je denkt.
Wil je weten wat voor jouw organisatie haalbaar is?
Social Return invullen vraagt om een aanpak die past bij jouw opdracht, sector en organisatie. Dat is precies waar SROI Specialist bij helpt.
Met een Quickscan breng je snel in kaart hoe Social Return binnen jouw organisatie is ingericht en waar kansen liggen. Of volg een van onze trainingen en leer hoe je de verplichting praktisch en aantoonbaar invult.
