Wat is het verschil tussen Social Return 1.0 en 2.0?
Social Return 1.0 en 2.0 zijn twee manieren waarop een aanbestedende dienst de Social Return verplichting invult. Social Return 1.0 is de klassieke, strak omschreven variant: een vast percentage van de opdrachtwaarde, direct gekoppeld aan de uitvoering van het contract. Social Return 2.0, ook wel “maatwerk voor mensen” genoemd, is de vrijere variant: geen vast percentage, en de invulling mag direct óf indirect met de opdracht samenhangen. Welke variant geldt, bepaalt de aanbestedende dienst. Kiest zij niet expliciet voor 2.0, dan geldt in de basis 1.0.
Het onderscheid is voor een opdrachtnemer vooral praktisch relevant: het bepaalt hoeveel ruimte er is om Social Return in te vullen, en hoe hard de norm is waaraan getoetst wordt.
Social Return 1.0: de klassieke variant
Social Return 1.0 werkt met een vast percentage van de opdrachtwaarde dat de opdrachtnemer moet besteden aan het creëren van extra werk(ervarings)plaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De inzet is direct gekoppeld aan de uitvoering van de aanbestede opdracht: de medewerker werkt mee aan het contract waarvoor de verplichting geldt.
De Rijksinkoopsamenwerking (RIS) hanteert voor deze klassieke variant als voorbeeld 5% van de opdrachtwaarde, bij een opdrachtwaarde boven €250.000 en een looptijd langer dan zes maanden. Dit is één voorbeeld van hoe een aanbestedende dienst dit invult; andere aanbestedende diensten kunnen andere percentages en drempelbedragen hanteren.
Social Return 2.0: maatwerk voor mensen
Social Return 2.0 laat de opdrachtnemer meer ruimte. Er geldt geen vast percentage, en de invulling hoeft niet één-op-één aan de uitvoering van de opdracht te hangen: ze mag ook indirect bijdragen, bijvoorbeeld via samenwerking met een sociale onderneming of ondersteuning van een leerwerktraject elders in de organisatie. De aanbestedende dienst bepaalt zelf, of vraagt in een gunningscriterium, hoe de opdrachtnemer dit concreet wil invullen.
Het uitgangspunt is maatwerk: de opdrachtnemer beargumenteert zelf welke invulling bij de eigen organisatie past en welke impact dit oplevert voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Wie bepaalt welke variant geldt?
Dit ligt bij de aanbestedende dienst, niet bij de opdrachtnemer. Kiest de aanbestedende dienst niet expliciet voor Social Return 2.0, dan blijft in de basis Social Return 1.0 van kracht. Sommige aanbestedende diensten hanteren daarnaast een tussenvorm: Social Return zowel direct (1.0) als indirect (2.0) toestaan, waarbij de opdrachtnemer zelf mag kiezen welke route hij volgt. Het is goed om dit altijd in de aanbestedingsdocumenten na te gaan en anders te verifiëren in de verschillende vragenrondes (nota van inlichtingen).
Hoe herken je dit in een aanbestedingsdocument?
Staat in het aanbestedingsdocument een vast percentage van de opdrachtwaarde gekoppeld aan de uitvoering van het contract, dan is dat vermoedelijk Social Return 1.0. Wordt gesproken over “maatwerk”, “vrije invulling” of “directe of indirecte inzet” zonder vast percentage, dan gaat het om 2.0 of een tussenvorm. Bij twijfel is dit een concrete vraag voor de Nota van Inlichtingen: welke variant hanteert de aanbestedende dienst, en welk percentage of welke drempel geldt in dit specifieke traject.
Veelgestelde vragen
Moet ik als opdrachtnemer zelf kiezen tussen 1.0 en 2.0?
Nee, de aanbestedende dienst bepaalt welke variant (of combinatie) van toepassing is. Als opdrachtnemer lees je dit in het aanbestedingsdocument of vraag je het na in de Nota van Inlichtingen. Twijfel je of jouw organisatie momenteel een social return-verplichting heeft en welke vorm die aanneemt? Lees dan verder over wanneer een Social Return-verplichting geldt
Hoe lees ik terug welke variant in mijn concrete aanbesteding geldt?
Dat staat in het programma van eisen of het beoordelingsdocument van de betreffende aanbesteding, meestal bij de social return-paragraaf. Weet je niet zeker hoe je dit moet interpreteren of wat het voor je plan van aanpak betekent? Bekijk dan tenderondersteuning