Wat is duurzaam inkopen?
Duurzaam inkopen betekent dat je bij het inkopen van producten en diensten niet alleen let op prijs en kwaliteit, maar ook op de bredere maatschappelijke en milieueffecten van je inkoopbeslissingen. Voor overheden en grote organisaties is dit steeds minder een keuze en steeds meer een verwachting, in toenemende mate verankerd in beleidskaders en maatschappelijke verwachtingen.
Duurzaam inkopen en MVOI
Duurzaam inkopen valt binnen het bredere kader van Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI). De Rijksoverheid, provincies, gemeenten, waterschappen en andere aanbestedingsplichtige organisaties kopen samen jaarlijks voor circa 85 miljard euro aan diensten, producten en werken in. Met die inkoopkracht hebben overheden een groot effect op de samenleving.
MVOI wordt in Nederland vaak uitgewerkt langs zes thema’s:
- Milieu en Biodiversiteit
- Klimaat
- Circulair (inclusief biobased)
- Ketenverantwoordelijkheid (Internationale Sociale Voorwaarden)
- Diversiteit en Inclusie
- Social Return, het stimuleren dat opdrachtnemers bij aanbestedingen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt inzetten
Vanuit SROI Specialist richten wij ons op thema 6: Social Return. Niet omdat de andere thema’s minder belangrijk zijn, maar omdat Social Return een eigen vakgebied is dat specifieke kennis vraagt. In dit artikel leggen we de nadruk op de sociale kant van duurzaam inkopen.
Duurzaam inkopen en de SDG’s
Duurzaam inkopen draagt bij aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. De meest directe verbinding met Social Return loopt via:
- SDG 8: Waardig werk en economische groei, inclusief duurzame werkgelegenheid voor iedereen
- SDG 10: Ongelijkheid verminderen, ook op de arbeidsmarkt
- SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken, via samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en sociale organisaties
Social Return draagt direct bij aan SDG 8 en 10 via inkoopbeleid. Wie duurzaam inkoopt op het thema Social Return, levert een concrete bijdrage aan deze doelstellingen.
Duurzaam inkopen en Social Return: verbonden maar niet altijd in dezelfde handen
In de praktijk zijn duurzaamheid en Social Return niet altijd in dezelfde handen. Een duurzaamheidsmanager heeft Social Return niet per definitie in zijn portefeuille, en een inkoper die Social Return toepast denkt niet automatisch vanuit een bredere MVOI-strategie.
Toch is de verbinding er wel degelijk. Duurzaamheid wordt vaak omschreven als borging, continuïteit en langetermijndenken. Dat geldt ook voor Social Return: duurzame arbeidsparticipatie betekent niet alleen dat iemand aan het werk gaat, maar dat hij of zij ook blijvend aan het werk blijft. Duurzame uitstroom uit een uitkeringssituatie is daarmee een sociale én economische bijdrage.
Voor opdrachtgevers die MVOI serieus nemen, is Social Return geen losstaande contractvereiste, maar onderdeel van een bredere visie op verantwoord inkopen.
Wat betekent dit voor jou als inkoper?
Als inkoper bij een gemeente of andere aanbestedende dienst heb je de mogelijkheid om Social Return te integreren in je inkoopbeleid als onderdeel van je MVOI-strategie. Dat vraagt om:
- Bewustzijn van alle zes MVOI-thema’s, en specifiek van Social Return als zelfstandig thema.
- Kennis van de instrumenten: Social Return, sociaal inkopen, voorbehouden opdrachten.
- Een aanpak die proportioneel en uitvoerbaar is voor de markt.
- Afstemming met collega’s die duurzaamheid, HR en contractmanagement in de portefeuille hebben.
Lees meer over hoe Social Return in een aanbesteding wordt opgenomen in het artikel Social Return in een aanbesteding.
Wat betekent dit voor jou als opdrachtnemer?
Als opdrachtnemer krijg je via duurzaam inkopen steeds vaker te maken met eisen op het gebied van alle zes MVOI-thema’s. Social Return is daar een onderdeel van. Weten hoe je daar goed op inspeelt, is niet alleen een verplichting maar ook een kans om je te onderscheiden.
Lees meer over hoe je invulling geeft aan Social Return.
Meer weten?
In onze trainingen leer je hoe je Social Return integreert in je inkoopbeleid of invullingsplan, en hoe je de verbinding legt met bredere MVOI-doelstellingen.
Heb je een specifieke vraag over duurzaam inkopen en Social Return in jouw organisatie? Neem contact op, we denken graag met je mee.
