Wat is de Quotumwet?
De Quotumwet en de banenafspraak worden vaak in één adem genoemd, maar ze zijn niet hetzelfde. Veel werkgevers weten niet precies wat het verschil is, laat staan hoe dit zich verhoudt tot een Social Return verplichting. Dit artikel legt het uit.
De banenafspraak: de vrijwillige kant
In 2013 maakten het kabinet en sociale partners een afspraak: werkgevers creëren samen 125.000 extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking, te realiseren voor eind 2026. Hiervan zijn 100.000 banen bestemd voor de marktsector en 25.000 voor de overheid.
Dit heet de banenafspraak. Het is een inspanningsverplichting, geen individuele verplichting per werkgever, maar een collectieve doelstelling per sector. De monitoring gebeurt landelijk, niet per bedrijf.
De Quotumwet: de stok achter de deur
De Quotumwet (officieel: de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten) legt de banenafspraak wettelijk vast en regelt wat er gebeurt als de doelstelling niet wordt gehaald.
Als werkgevers als collectief onvoldoende banen realiseren, kan de quotumregeling worden geactiveerd. Dan geldt voor individuele werkgevers met 25 of meer medewerkers een verplicht quotum: een bepaald percentage van het personeelsbestand moet bestaan uit mensen uit het doelgroepenregister. Wie dat niet haalt, betaalt een heffing.
Wat verandert er in 2026?
Vanaf 1 juli 2026 treedt een vereenvoudigde versie van de quotumregeling in werking, met twee wijzigingen:
- De heffing van €5.000 per niet-ingevulde baan krijgt de naam inclusiviteitsopslag en wordt geheven via de bestaande sociale premies (het Arbeidsongeschiktheidsfonds).
- Er komt ook een bonus van €5.000 voor werkgevers die meer mensen aannemen dan het quotum vereist.
Daarnaast verdwijnt het onderscheid tussen de marktsector en de overheid: er komt één gecombineerde banenafspraak van 125.000 banen voor alle werkgevers samen.
Voor de private sector geldt: het quotum wordt pas geactiveerd als de banenafspraak collectief niet wordt gehaald. Op dit moment is dat voor de marktsector nog niet het geval. Voor overheidsorganisaties geldt al langer een quotum, omdat de overheidssector de afgesproken aantallen structureel niet haalt.
Doelgroep: wie telt mee?
De mensen die meetellen voor de banenafspraak en het quotum staan ingeschreven in het doelgroepenregister van UWV. Denk aan:
- Wajongers met arbeidsvermogen
- Mensen onder de Participatiewet die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen
- Leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs of mbo-entreeopleiding
Deze doelgroep overlapt grotendeels met de doelgroep van Social Return.
Wat heeft dit met Social Return te maken?
De koppeling is concreet en praktisch bruikbaar. Als je iemand uit het doelgroepenregister in dienst neemt als onderdeel van je Social Return verplichting, draag je tegelijkertijd bij aan de banenafspraak. Eén kandidaat, twee doelen.
Dat maakt het slim om bij het invullen van je Social Return verplichting bewust te kiezen voor kandidaten uit het doelgroepenregister, niet alleen vanwege de inspanningswaarde binnen de bouwblokkenmethode, maar ook omdat je zo bijdraagt aan een bredere maatschappelijke opgave.
Wat betekent dit voor jou als werkgever?
Als je werkt met overheidsopdrachten en een Social Return verplichting hebt, is het verstandig om te weten of de kandidaten die je inzet ook in het doelgroepenregister staan. Zo combineer je je verplichtingen en maak je je sociale impact maximaal inzichtelijk.
Wil je weten hoe je dat in de praktijk aanpakt? In onze trainingen leer je hoe je Social Return, de banenafspraak en de Quotumwet slim op elkaar afstemt, en hoe je dat aantoonbaar maakt richting je opdrachtgever.
