Social Return berekenen

Monitoring en verantwoording Wouter van Eijk 14 september 2026 2 min lezen

Social Return berekenen bestaat eigenlijk uit twee losse vragen die vaak door elkaar worden gehaald: hoeveel Social Return moet ik realiseren (de verplichting), en hoeveel waarde mag ik opvoeren voor wat ik al gedaan heb (de invulling). Beide berekeningen staan beschreven in de aanbestedingsstukken, het bestek of de contractvoorwaarden van de opdrachtgever: er bestaat geen landelijke, uniforme rekenmethode. Wie de twee vragen scheidt en per stap de juiste bron raadpleegt, voorkomt de meeste rekenfouten.

Verplichting en invulling: twee verschillende berekeningen

De Social Return-verplichting is het bedrag, percentage of aantal uren dat de opdrachtgever van je vraagt. De invulling is wat je vervolgens daadwerkelijk realiseert, en de waarde daarvan moet je apart vaststellen. Een verplichting van € 25.000 betekent dus niet automatisch dat je activiteiten ook € 25.000 waard zijn: die waarde wordt los berekend, met eigen regels.

Dit onderscheid is de kern van dit artikel. Hieronder komen beide berekeningen apart aan bod.

Hoe wordt de verplichting berekend?

In de praktijk kom je drie grondslagen tegen, soms in combinatie:

1
Percentage van de opdrachtwaarde
De meest gebruikte methode bij aanbestedingen. Een opdrachtwaarde van € 500.000 met een eis van 5% levert bijvoorbeeld een verplichting van € 25.000 op. Let op welke opdrachtwaarde de opdrachtgever hanteert: de inschrijfwaarde, de totale contractwaarde inclusief verlengingen, of de jaarlijkse waarde. Dat verschil telt mee, want verlengopties kunnen de totale verplichting flink beïnvloeden.
2
Percentage van de loonsom
Sommige opdrachtgevers koppelen de eis aan het arbeidsintensieve deel van de opdracht in plaats van aan de volledige contractwaarde.
3
Vastgesteld aantal uren
In dit geval vraagt de opdrachtgever direct om een aantal uren in plaats van een bedrag, bijvoorbeeld 500 Social Return-uren over de looptijd. Dan hoef je geen financieel bedrag te herleiden: je toont aan dat het afgesproken aantal uren daadwerkelijk is ingezet.

Verreweg de meeste aanbestedingen die ik zie, gebruiken de bouwblokkenmethode om de waarde van personele invulling te bepalen. Wil je precies weten hoe de bouwblokkenmethode intern is opgebouwd, tot op het niveau van losse bouwstenen? → Wat is de bouwblokkenmethode?

Zzp en externe inhuur

Bij opdrachten met veel externe inhuur ontstaat regelmatig discussie over de grondslag: als een zzp-tarief grotendeels bestaat uit doorbetaling aan een externe professional, is het de vraag of de volledige opdrachtwaarde representatief is voor de economische ruimte waaruit Social Return gerealiseerd kan worden. Dit proportionaliteitsvraagstuk is een geschikt onderwerp voor de Nota van Inlichtingen: vraag expliciet hoe de opdrachtgever de opdrachtwaarde definieert en of externe inhuur meetelt.

Hoe wordt de waarde van je invulling berekend?

Zodra de verplichting vaststaat, is de volgende vraag hoeveel waarde je gerealiseerde activiteiten vertegenwoordigen. Ook hier is de opdrachtgever leidend, maar een aantal invullingsvormen komt telkens terug:

1
Personele invulling
Meestal wordt uitgegaan van het bouwblokkenmodel of waardemodel waarbij aan elke categorie binnen de Social Return doelgroep een jaar-waarde is toegekend. Hoe groter de afstand tot de arbeidsmarkt hoe hoger het bedrag.
2
Scholing en opleiding
Vaak geaccepteerd wanneer de opleiding door een erkende opleider wordt verzorgd en de kosten met facturen zijn aan te tonen.
3
Begeleidingskosten
Jobcoaching, praktijkbegeleiding of extra inzet van leidinggevenden telt regelmatig mee, mits noodzakelijk voor de plaatsing en goed onderbouwd. Niet elke opdrachtgever accepteert dit automatisch: check altijd de contractvoorwaarden.
4
Sociale inkoop
Inkoop bij een sociale onderneming of sociaal ontwikkelbedrijf kan meetellen, meestal gekoppeld aan een keurmerk zoals PSO of Code Sociaal Ondernemen. Of en hoeveel het meetelt, bepaalt de opdrachtgever.
5
Maatschappelijke activiteiten
Denk aan arbeidsmarktprojecten, gastlessen of sollicitatietrainingen. De waardering hiervan verschilt sterk: sommige opdrachtgevers werken met vaste bedragen, anderen vragen de werkelijke kosten aan te tonen.

Blijft je berekende invulwaarde achter bij de verplichting? Bekijk welke invulvormen je nog kunt inzetten. → Social Return invullen

Veelgemaakte fouten

  • Rekenen met de verkeerde opdrachtwaarde: Uitgaan van de inschrijfwaarde terwijl de opdrachtgever de totale contractwaarde inclusief verlengingen bedoelt.
  • Verplichting en gerealiseerde waarde verwarren: Een verplichting van € 25.000 is geen garantie dat je activiteiten ook € 25.000 waard zijn: dat moet je apart aantonen.
  • Subsidies niet verrekenen: Als verrekening verplicht is, mag een ontvangen subsidie niet nogmaals worden opgevoerd.
  • Pas na gunning beginnen met rekenen: Dan is er vaak te weinig tijd meer om kandidaten, leerwerktrajecten of sociale leveranciers te vinden die passen bij de uitkomst van de berekening.
  • Geen bewijs verzamelen: Een activiteit kan maatschappelijk waardevol zijn, maar telt vaak pas mee als de opdrachtgever het kan controleren.

Wil je zeker weten dat je de juiste grondslag en waardering gebruikt voordat je inschrijft? Laat je berekening checken. → 0-meting

Veelgestelde vragen

Mag ik de kosten van Social Return opnemen in mijn inschrijfprijs? +

Niet als aparte post, tenzij de opdrachtgever daar expliciet om vraagt. De verplichting is doorgaans onderdeel van de uitvoering van de opdracht; de kosten ervan verwerk je dus in je reguliere prijsopbouw. Kijk in de aanbestedingsstukken of er een voorschrift is over hoe je dit in je inschrijving opneemt.

Wat moet ik doen als mijn berekende invulwaarde onder de verplichting blijft? +

Dat hangt af van hoeveel tijd er in de contractperiode nog rest en welke aanvullende invulvormen de opdrachtgever accepteert. → Social Return invullen

Ik heb de berekening gemaakt, maar weet niet zeker of ik de juiste grondslag gebruik. Wat nu? +

Laat je berekening tegen het licht houden voordat er discussie ontstaat met de opdrachtgever. → 0-meting

WE
Wouter van Eijk
Directeur SROI Specialist BV · PSO-adviseur · Bidmanager
Wouter adviseert opdrachtgevers en opdrachtnemers over de praktische toepassing van Social Return binnen aanbestedingen, contractmanagement en maatschappelijke impact.
Deel dit artikel
LinkedIn
Klopt jouw berekening?
Grondslag, percentage en waardering van je invulling verschillen per opdrachtgever. Met een 0-meting rekenen we je verplichting door op basis van je eigen contracten.