Wat zijn de kosten van SROI?
Als opdrachtnemer vraag je je misschien af wat een SROI-verplichting je eigenlijk kost. Het antwoord hangt sterk af van hoe de opdrachtgever de verplichting heeft uitgevraagd. Er zijn meerdere varianten in omloop, en elke variant heeft zijn eigen voor- en nadelen.
Hoe wordt de verplichting uitgedrukt?
Opdrachtgevers kunnen de SROI-verplichting op verschillende manieren formuleren. De drie meest voorkomende varianten zijn:
Percentage van de opdrachtwaarde of aanneemsom
De meest gebruikte variant. Je berekent de verplichting over de totale gefactureerde opdrachtsom. In de praktijk wordt vaak een percentage tussen de 2% en 5% gehanteerd, maar hogere percentages komen ook voor. Deze variant is eenvoudig te berekenen en sluit goed aan bij opdrachten met een hoge arbeidscomponent. Let op: bij kapitaalintensieve opdrachten met een lage loonsom kan dit percentage disproportioneel uitvallen.
Percentage van de loonsom
Hierbij wordt de verplichting berekend over de loonsom van de opdracht, dus alleen het deel van de kosten dat betrekking heeft op arbeid. De Rijksoverheid hanteert van oudsher deze grondslag bij opdrachten met een loonsom van meer dan €250.000. Een percentage van de loonsom heeft een directe relatie met de arbeidscomponent van de opdracht, maar kan in de praktijk tot discussie leiden over de hoogte van de loonsom. Om die reden kiezen steeds meer opdrachtgevers voor een percentage van de opdrachtsom in plaats van de loonsom.
Aantal in te zetten uren
Bij deze variant leg je een concreet aantal uren vast dat moet worden ingezet voor kandidaten uit de doelgroep. Dit is een directe en meetbare manier van uitvragen, maar minder flexibel dan een percentage. Welke uurwaarde wordt gehanteerd, verschilt per opdrachtgever en is soms gekoppeld aan het bouwblokkenmodel.
Welke variant wordt toegepast, is afhankelijk van het werkpakket en de keuze van de opdrachtgever. Een praktische tip: zorg dat de gekozen variant al direct is verwerkt in je inschrijving. Als de verplichting bijvoorbeeld is uitgedrukt in in te zetten uren, dan horen die uren ook terug te komen in je prijzenblad. Zo voorkom je dat je na gunning voor een mismatch staat tussen wat je hebt aangeboden en wat je operationeel moet realiseren. Lees de aanbestedingsdocumenten hier altijd goed op na.
Wat kost SROI je in de praktijk?
Social Return brengt in de basis extra inspanning met zich mee. Toch hoeft het niet per se een verliespost te zijn.
De meest kostenefficiënte invulling is die waarbij de Social Return kandidaat daadwerkelijk bijdraagt aan de omzet van de opdracht. Als je het werk zo kunt inrichten dat iemand uit de doelgroep productief meewerkt, dan verdien je die inspanning deels terug. Een andere slimme route is sociaal inkopen: producten of diensten afnemen bij sociale ondernemingen die bijdragen aan het eindproduct of de dienst voor de opdrachtgever. Meer hierover lees je in Wat is alternatieve invulling? en Wat is sociaal inkopen?.
Wat je mag opvoeren als SROI-invulling, zoals begeleidingskosten of administratie, verschilt per aanbesteding. Soms zijn die verdisconteerd in het bouwblokkenmodel, soms mag je ze apart opvoeren. Lees de beleidsstukken hier altijd goed op na en bespreek het zo nodig met de opdrachtgever.
Een indicatie van de orde van grootte
Om het concreet te maken: bij een SROI-verplichting van 5% over een opdrachtwaarde van €200.000 gaat het om €10.000 aan te realiseren inspanningswaarde. Dat is geen bedrag dat je betaalt, maar een waarde die je moet aantonen door inzet van mensen uit de doelgroep of alternatieve invulling.
Mag je de kosten doorberekenen in je inschrijfprijs?
Nee. SROI is een inzet en inspanning aan de zijde van de opdrachtnemer en mag niet prijsverhogend zijn. Je kunt de kosten dus niet verdisconteren in je inschrijfprijs.
Wel is het verstandig om SROI altijd mee te nemen in je begroting. Niet als doorberekende post, maar als bewuste afweging van de capaciteit en inzet die je nodig hebt om de verplichting te realiseren.
Wat als de opdracht kleiner uitvalt dan geraamd?
In principe gaat het om de daadwerkelijk gerealiseerde opdrachtwaarde, dus het percentage wordt berekend over de gefactureerde omzet. Stem dit al bij inschrijving helder af met de opdrachtgever, zodat hier later geen discussie over ontstaat.
Valt de opdracht kleiner uit dan verwacht? Dan past de verplichting zich daarop aan, mits dit correct is vastgelegd. Hoe je dit inricht en bewaakt, lees je in Wat is SROI-verantwoording?. SROI Specialist kan je helpen om dit proces goed in te richten.
Welke variant past bij jouw opdracht?
Elke berekeningsmethode heeft voor- en nadelen, afhankelijk van de aard van de opdracht, de loonkosten en de mogelijkheden om mensen uit de doelgroep in te zetten. In de training Social Return komen alle varianten uitgebreid aan bod, inclusief rekenvoorbeelden en praktijkcases.
Wil je eerst weten hoe het bedrag in jouw specifieke situatie wordt berekend? Lees dan verder in Hoe bereken ik het bedrag van SROI?.
