Wat is arbeidsmatige dagbesteding?
Arbeidsmatige dagbesteding is een vorm van dagbesteding waarbij mensen met een beperking of een afstand tot de arbeidsmarkt op een gestructureerde manier deelnemen aan werkgerelateerde activiteiten. Het doel is om deelnemers te ondersteunen in hun ontwikkeling, hen werkervaring op te laten doen en – waar mogelijk – voor te bereiden op doorstroom naar regulier werk.
Voor wie is arbeidsmatige dagbesteding bedoeld?
Arbeidsmatige dagbesteding is bedoeld voor mensen die (nog) niet in staat zijn om regulier betaald werk te verrichten, maar wél kunnen functioneren in een arbeidsmatige setting met begeleiding. Vaak gaat het om mensen:
- Met een verstandelijke, lichamelijke of psychische beperking
- Die langdurig werkloos zijn geweest
- Voor wie betaald werk op korte termijn niet haalbaar is, maar die zich wel willen ontwikkelen
Voor deze doelgroep vormt arbeidsmatige dagbesteding een waardevol alternatief voor thuiszitten of volledige afhankelijkheid van zorg.
Wat houdt arbeidsmatige dagbesteding in?
Deelnemers voeren eenvoudige, werkgerelateerde taken uit in een omgeving waar structuur, begeleiding en ontwikkeling centraal staan. Voorbeelden van activiteiten zijn:
- Licht productiewerk of inpakwerk
- Sorteren, labelen of assembleren van materialen
- Ondersteunende taken in kantine of kantooromgeving
- Werk in een tuin, kwekerij of houtwerkplaats
De nadruk ligt op het aanleren van werknemersvaardigheden, zoals op tijd komen, samenwerken, omgaan met feedback en het ontwikkelen van ritme en zelfvertrouwen.
Begeleiding wordt geboden door professionele werkbegeleiders of jobcoaches die aandacht hebben voor de mogelijkheden van de deelnemer en hen stap voor stap ondersteunen in hun leerproces.
Wat is het verschil met regulier werk?
Bij arbeidsmatige dagbesteding staat leren en ervaren centraal, niet het leveren van een economische prestatie. Deelnemers ontvangen doorgaans geen loon, maar soms een onkostenvergoeding of vrijwilligersbijdrage. De setting is kleinschaliger en meer aangepast aan de ondersteuningsbehoefte van de deelnemer dan in het reguliere bedrijfsleven.
Arbeidsmatige dagbesteding wordt vaak bekostigd vanuit de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) of de Wlz (Wet langdurige zorg), afhankelijk van de indicatie van de deelnemer.
Wat is de waarde van arbeidsmatige dagbesteding?
Arbeidsmatige dagbesteding biedt meerdere voordelen:
- Deelnemers doen werkervaring op in een veilige omgeving
- Ze vergroten hun zelfvertrouwen, structuur en sociale vaardigheden
- Het voorkomt sociaal isolement en draagt bij aan zingeving
- Voor sommigen is het een tussenstap richting beschut werk of regulier werk
Bovendien draagt arbeidsmatige dagbesteding bij aan inclusie: deelnemers zijn actief, voelen zich onderdeel van de samenleving en leveren een bijdrage op hun niveau.
Arbeidsmatige dagbesteding en Social Return
Arbeidsmatige dagbesteding kan in sommige gevallen meetellen als invulling van een Social Return-verplichting, maar dat is minder vanzelfsprekend dan bij een plaatsing of werkervaringsplek: deelnemers zijn niet in dienst en de bekostiging loopt meestal via zorggeld. In de praktijk zie je twee routes:
- Inkoop bij een aanbieder van arbeidsmatige dagbesteding, bijvoorbeeld voor inpak- of productiewerk. Dat valt dan onder sociaal inkopen of alternatieve invulling.
- Een dagbestedingsplek binnen je eigen organisatie, in samenwerking met een zorg- of dagbestedingsaanbieder die de begeleiding verzorgt.
Of, en voor welke waarde, dit meetelt, bepaalt de opdrachtgever. Stem dit daarom vooraf af met het coördinatiepunt Social Return of de projectleider van de aanbestedende dienst. Een overzicht van alle invulvormen vind je in Hoe geef ik invulling aan Social Return?