Opdrachtgevers erkennen een brede reeks activiteiten als Social Return, zolang die aantoonbaar bijdraagt aan de arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De meest voorkomende, vrijwel altijd geaccepteerde vormen zijn:
- het in dienst nemen van mensen met een uitkering,
- het bieden van (betaalde) stage- of leerwerkplekken,
- werkervaringsplaatsen voor niet-uitkeringsgerechtigde werkzoekenden, en
- begeleide werkplekken voor mensen met een arbeidsbeperking.
Welke inspanningswaarde daaraan hangt, verschilt per opdracht en volgt meestal uit de bouwblokkenmethode van de opdrachtgever.
Opleiden en begeleiden telt net zo goed mee
Social Return is niet beperkt tot het creëren van werkplekken. Ontwikkeling en begeleiding tellen doorgaans ook mee:
- kandidaten opleiden zodat zij de benodigde startkwalificaties hebben
- interne of externe scholingstrajecten faciliteren
- coaching of begeleiding op de werkvloer organiseren
Dit zijn juist de elementen die plaatsingen duurzaam maken, en opdrachtgevers wegen ze daarom vaak mee in de beoordeling van een plan van aanpak.
Invulling hoeft niet altijd binnen de opdracht zelf (op de opdracht)
Een deel van de verplichting mag vaak indirect worden ingevuld, buiten de scope van de specifieke opdracht:
- vacatures elders in de organisatie openstellen, bijvoorbeeld in administratie, catering of schoonmaak
- sociale projecten bij leveranciers of opdrachtgevers ondersteunen
- faciliteiten regelen voor andere Social Return-kandidaten
- vraag en aanbod uit het eigen netwerk bij elkaar brengen
Hoe je die invulling vervolgens organiseert en aantoonbaar maakt, staat uitgewerkt bij Social Return invullen.
Wat niet automatisch meetelt
Niet elke inspanning wordt zonder meer erkend. Twee categorieën vragen om vooraf overleg:
- Bredere of indirecte invullingen, zoals samenwerken met een sociale onderneming, gastcolleges of loopbaantrainingen aan risicogroepen, of deelname aan maatschappelijke projecten in de wijk. Deze vallen vaker onder wat een opdrachtgever als alternatieve invulling beoordeelt, met eigen goedkeuringseisen.
- Verbrede doelgroepen buiten de klassieke Participatiewet-groepen, zoals statushouders of 50-plussers zonder werk. Of deze meetellen, hangt af van hoe de Social Return-doelgroep in de betreffende opdracht is afgebakend.
In de praktijk ontstaat verwarring als het beleid veranderd is of doordat gemeenten elk een eigen beleid hanteren. Dit biedt aan de ene kant kansen, aan de andere kant is het wel even schakelen. Zo hoor ik mensen wel eens zeggen: “waarom is dit geen Social Return in Amsterdam, in Rotterdam mocht ik het wel opvoeren.” Dit is inderdaad geen vanzelfsprekendheid. Het is daarom goed om altijd het Social Return beleid te checken.
Stem af met de opdrachtgever voordat je een invulling inzet
Toets een plan of idee altijd vooraf bij het SROI-coördinatiepunt of de projectleider Social Return van de opdrachtgever. Zij beoordelen of de invulling past binnen de gestelde beleids- en contractkaders van die specifieke opdracht, en dat kan per opdrachtgever verschillen.
Veelgestelde vragen
Wat als mijn invulling niet standaard wordt herkend?
Dan valt die vaak onder wat een opdrachtgever als alternatieve invulling beschouwt. Lees Wat is alternatieve invulling? voor de voorwaarden en het goedkeuringsproces.
Ik weet nu welke invulling telt, hoe pak ik het praktisch aan?
Dat is de volgende stap: van herkenning naar organisatie. Lees Hoe geef ik invulling aan Social Return? voor de aanpak.