Wat zijn de doelen van SROI?
Social Return on Investment (SROI) is meer dan een contractuele verplichting. Het is een instrument waarmee overheden hun inkoopkracht inzetten voor een maatschappelijk doel: meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk helpen. Maar wat zijn de doelen precies, en wanneer werkt het echt?
Het officiële doel: arbeidsparticipatie bevorderen
Het primaire doel van Social Return is het vergroten van arbeidsparticipatie van mensen die zonder extra steun moeilijk aan het werk komen. Denk aan langdurig werklozen, mensen met een arbeidsbeperking, jongeren zonder startkwalificatie of statushouders. Door bij overheidsopdrachten sociale voorwaarden te stellen, worden werkgevers gestimuleerd om deze mensen een kans te geven.
Overheden zetten hier bewust hun inkoopkracht voor in. Een gemeente die jaarlijks miljoenen euro’s uitgeeft aan opdrachten, heeft daarmee een directe invloed op de lokale arbeidsmarkt. Social Return is de manier om die invloed te benutten voor sociale doelen.
Wat werkt er in de praktijk?
Social Return werkt het best als een kandidaat uit de doelgroep daadwerkelijk productief meewerkt aan de opdracht en daar vervolgens een duurzame arbeidsrelatie aan overhoudt. Dat is het ideaalplaatje: iemand stroomt uit een uitkeringssituatie, doet werkervaring op en vindt een plek op de reguliere arbeidsmarkt.
Daarnaast zie je in de praktijk dat Social Return ook bijdraagt aan een bredere bewustwording bij opdrachtnemers. Bedrijven die voor het eerst via een aanbesteding te maken krijgen met de doelgroep, ontdekken soms dat inclusief werkgeverschap gewoon werkt. Dat effect reikt verder dan één opdracht.
Wanneer schiet het doel voorbij?
Social Return gaat soms aan zijn eigen doel voorbij. Dat gebeurt vooral als er onvoldoende rekening wordt gehouden met de duur van de opdracht en de meetelduur van kandidaten.
Stel: een opdracht loopt zes maanden en een kandidaat telt maximaal 12 maanden mee voor de verplichting. Dan is er nauwelijks ruimte voor echte ontwikkeling, laat staan duurzame uitstroom uit een uitkeringssituatie. Het resultaat is dan een administratieve exercitie in plaats van een betekenisvolle kans voor iemand. En, helaas besluiten organisaties dan om na 12 maanden, soms na 7 maanden, de overeenkomst niet te verlengen, omdat er geen Social Return waardering meer tegenover staat.
Als opdrachtnemer is het verstandig om bij aanvang van de opdracht niet alleen te kijken naar wie je kunt inzetten, maar ook hoe lang die inzet zinvol is voor de kandidaat zelf. Stem dit zo nodig af met de opdrachtgever of de SROI-coördinator. Meer over hoe je dat praktisch regelt, lees je in Wat is SROI-verantwoording?.
Bredere sociale impact
De doelen van Social Return zijn de afgelopen jaren verbreed. Waar het vroeger bijna uitsluitend ging om personele invulling, is de focus verschoven naar brede sociale impact. Sociaal inkopen, samenwerking met sociale ondernemingen en arbeidsontwikkeling tellen inmiddels ook mee. Die verbreding maakt Social Return toegankelijker voor meer opdrachtnemers, ook in sectoren waar directe personele inzet lastig is. Meer hierover lees je in Wat is Maatwerk voor Mensen? en Wat is alternatieve invulling?.
Wat betekent dit voor jou als opdrachtnemer?
Begrijpen waarom Social Return bestaat, helpt je om het beter in te vullen. Wie de doelstelling kent, maakt andere keuzes dan wie het puur als een afvinkexercitie behandelt. En een opdrachtnemer die aantoonbaar bijdraagt aan de doelen van Social Return, bouwt ook aan zijn reputatie als sociaal ondernemer.
Wil je weten hoe je Social Return slim en effectief kunt invullen binnen jouw opdracht? Bekijk dan de training Social Return of neem contact op voor een Quickscan.
